CẢM XÚC VỀ MỘT TIẾT DẠY THEO PHƯƠNG PHÁP “BÀN TAY NẶN BỘT”

CẢM XÚC VỀ MỘT TIẾT DẠY THEO PHƯƠNG PHÁP “BÀN TAY NẶN BỘT” CỦA TỔ 4,5  TRƯỜNG TH TIỀN PHONG  I – HUYỆN QUẾ PHONG

 

D

ọc theo quốc lộ 48 đến với mảnh đất Quế Phong, các bạn sẽ đặt chân đầu tiên tới xã Tiền Phong. Mời bạn vào thăm thác SaoVa thơ mộng. Ở đó các bạn sẽ bắt gặp một ngôi trường khang trang đã nhiều năm có bề dày thành tích về dạy và học, là cái nôi về chất lượng, đã đào tạo nên nhiều cán bộ giỏi cho huyện nhà và nhiều nhân tài cho đất nước. Đó là trường TH Tiền Phong I của chúng tôi. Ngôi trường đạt chuẩn quốc gia mức độ 2, trường đạt kiểm định chất lượng cấp độ 3.

  Hôm nay hòa chung với không khí thi đua sôi nổi của biết bao ngôi trường trong cả nước tổ chức các hoạt động chào mừng ngày nhà giáo Việt Nam 20/11 nhằm để tri ân các thầy cô giáo.Trong các chuỗi hoạt động đó trường TH Tiền Phong 1 chúng tôi tổ chức dạy thao giảng chào mừng ngày lễ lớn của ngành giáo dục. Là một giáo viên đã nhiều năm công tác, trực tiếp làm công tác tổ khối được dự nhiều tiết dạy, song tôi tâm đắc và ấn tượng nhất là tiết khoa học lớp 4 bài “ Nước có những tính chất gì?” do đ/c Nguyễn Thị Thu Hà dạy theo phương pháp bàn tay nặn bột ở lớp 4A1 ngày 14/11/2018.

    Với cách vào bài đầu tiên của giáo viên đã tạo ra được tình huống có vấn đề cuốn hút người xem và lôi cuốn các em vào các hoạt động học tập lúc nào mà không hay. GV cầm chai nước trong suốt và hỏi: “ Trên tay cô đang cầm vật gì ?” HS trả lời: “Trên tay cô cầm chai nước” .

   GV hỏi tiếp: “Vậy chúng ta dùng nước vào những việc gì?”

    HS: “Dùng để uống, tắm rửa ,giặt giũ, sản xuất …”

“Vậy để giúp các em tìm hiểu nước có những tính chất gì bài học hôm nay cô sẽ giúp các em làm rõ điều đó.”

    Ngay từ những phút đầu tiên của tiết học, trong hoạt động bộc lộ quan điểm ban đầu, các em được tự mình viết ra giấy những hiểu biết của mình về tính chất của nước. Tôi thấy học sinh bắt đầu thể hiện sự trầm tư, suy nghĩ.  Nhìn các em say sưa, mải miết viết, tôi cảm nhận được sự suy nghĩ tích cực của mỗi em trong hoạt động học tập này.  Đặc biệt với học sinh lớp 4 ở vùng miền núi chúng tôi việc nhìn thấy và sử dụng nước đối với các em thì chẳng còn xa lạ gì, nhưng viết lại những hiểu biết về tính chất của nước lại thực sự khó. Cái khó là do các em không biết sử dụng từ ngữ thế nào cho phù hợp vì khả năng vốn từ của các em đang còn nhiều hạn chế. Hiểu đấy nhưng nếu cô cho nói thì chắc bạn nào cũng giơ tay, còn yêu cầu viết thì lại khó. Nhìn những từ ngữ, những dòng chữ ngắn cùng những điệu bộ “bặm môi, tay che vở” tôi biết các em đang gặp khó khăn và không biết dùng từ thế nào về tính chất của nước cho câu văn hợp lí. Tôi thấy các em vừa viết vừa dò xem các bạn viết về tính chất của nước có giống mình không? Cả lớp im phăng phắc, từ một nhóm có số học sinh đông nhất tôi nhìn thấy cô Hà đang cúi sát xuống 2 em học sinh chống bút hỏi nhỏ “Em xem nước trong suốt có mùi gì không?”

  • Thưa cô em nhớ nước không có mùi ạ!
  • Vậy các em viết vào vở nước không có mùi nhé !

 Câu gợi ý và chia sẻ từ góc lớp như chìa khóa bừng tỉnh các em cách viết hiểu biết. Từ hình dung về các tính chất của nước thế nào để viết lại bằng từ ngữ ngắn gọn dễ hiểu. Sau giây phút tháo gỡ đó tôi thấy lớp học sôi nổi hẳn lên. Các em say sưa viết về những hiểu biết của mình về tính chất của nước. Rõ ràng sự  tinh tế của giáo viên đánh giá học sinh của mình đang mắc ở đâu, và sử dụng cách trợ giúp thế nào đã làm thay đổi ngay chiều hướng suy nghĩ của các em. Từ bặm môi, cắn bút đến sự hào hứng lạ thường, từ gợi ý nhỏ phá vỡ tâm lí e ngại của những hiểu biết non nớt nghi ngờ để tự tin ghi lại những suy nghĩ đơn giản về tính chất của nước của chính mình.  Nhìn những dòng chữ hiểu biết đơn sơ về nước đang “lớn dần” trong trang vở hồng của mỗi em tôi thấy vui quá.

     Khi đến hoạt động chia sẻ để thống nhất kiến trong nhóm, tôi thấy rõ sự hứng thú học tập của các em mà phương pháp bàn tay nặn bột đem lại. Các em chụm đầu vào nhau, lắng nghe từng bạn đọc kết quả của mình. Em Anh Quân chăm chú từng chữ trong bài của các bạn để rồi suy nghĩ, đưa ra sự thống nhất trong nhóm. Nhìn những nét mặt chăm chú, háo hức nhìn mỗi khi có bạn trong nhóm trình bày hiểu biết cá nhân của mình, rồi chau mày suy nghĩ. Ôi! Trong những nhà khoa học nhí của chúng tôi thật ngộ nghĩnh đáng yêu làm sao. Một sự lắng nghe nghiêm túc, một sự thống nhất chọn lựa rất quan trọng để có được thống nhất chung của nhóm để cuối cùng các em đã đưa ra những hiểu biết của mình  về đặc điểm tính chất của nước. Có em bảo nước không có màu, có em thì bảo nước có mùi…. Phương pháp bàn tay nặn bột giúp các em bộc lộ hiểu biết của mình, rồi qua việc chia sẻ trong nhóm, các em được khắc sâu hơn qua việc chia sẻ với bạn. Cũng nhờ  phương  pháp dạy học ấy mà  các em đã phát huy tính tích cực, tự giác, chủ động, sáng tạo, từ đó đem lại niềm vui và hứng thú trong học tập.

 Xây dựng các mối quan hệ tốt đẹp giữa cô với trò, giữa trò với trò trong khi học tập thực hành. Một lớp học đầy sự sẻ chia, tôn trọng, một không gian học tập mở, một tiết học nhẹ nhàng thoải mái và hiệu quả..

     Sau khi các em được cùng nhau đưa ra những thắc mắc, nghi vấn của mình về tính chất của nước. Các em lựa chọn phương án giải quyết là làm thí nghiệm. Đây cũng là hoạt động rất hay, kích thích tính tò mò, ham tìm hiểu tự nhiên của các nhà khoa học nhí. Dưới sự hướng dẫn của giáo viên các em bắt đầu  thực hành làm thí nghiệm.

 Trước mặt các em là một khay các đò dùng làm thí nghiêm, nào là:   nước lọc, đường, muối, sữa, cát, một tấm kính, giấy thấm, bọt biển….Từ những hiểu biết ban đầu đến việc chia sẻ trong nhóm và bây giờ được tận mắt nhìn, ngửi, nếm tay được cầm và làm thí nghiệm từ những vật liệu do chính mình đã chuẩn bị. Và từ đó các em có cảm nhận chính xác về các tính chất của nước . Tôi vui sướng trong niềm vui vỡ òa của một người giáo viên khi thấy học trò ham học. Những ánh mắt sáng ngời, những sự cẩn thận, tỉ mỉ của học sinh khi truyền tay nhau lần lượt làm hết thí nghiệm này rồi đến thí nghiệm khác. Vậy là với sự hướng dẫn nhiệt tình của cô giáo Hà cùng sự nỗ lực của các em và cuối cùng đã tự tìm tòi và khám phá  ra được các tính chất của nước là: Không màu, không mùi , không vị hoà tan một số chất và nước chảy từ trên cao xuống thấp, thấm vào một số vật.

    Tiết học kết thúc, trong tôi rộn lên một cảm xúc khó tả. Cảnh tượng học sinh say mê, hứng thú, hợp tác, tự tin,..trong tiết học này đã làm tôi hiểu được cái hay của phương pháp bàn tay nặn bột: Phương pháp này giúp học sinh yêu thích môn học, kích thích tính tò mò, say mê nghiên cứu khoa học của học sinh. Đặc biệt là giáo viên đã áp dụng đầy đủ các bước của phương pháp bàn tay nặn bột  một cách thành công và hiệu quả. Có tiết học đạt kết quả tốt là nhờ giáo viên đã biết khơi dậy trong các em từ kiến thức thực tế, gần gũi và để lôi cuốn các em tham gia vào các hoạt động tự thực hành kiểm chứng một cách  tích cực, mạnh dạn, tự tin hơn. Đặc biệt với các em học sinh mới đầu lớp 4, việc chuyển từ văn nói đơn giản sang viết logic là cả quá trình rất cần sự trợ giúp kịp thời có hiệu quả của mỗi giáo viên trong giờ lên lớp. Làm được điều này là mỗi giáo viên đã thực sự vận dụng tốt sự đổi mới trong giáo dục của mình, đánh giá đúng học sinh tại một thời điểm sẽ cho ta muôn vàn phương án trợ giúp để kết quả học tập, thái độ, kết quả học tập của các em tích cực hơn nhiều.

    Tôi thiết nghĩ rằng trong năm học tới trường và đặc biệt là tổ 4,5 chúng tôi sẽ  chỉ đạo nhân rộng và áp dụng thường xuyên phương pháp này đối với các bài học khoa học có thể sử dụng được ,thì chắc chắn rằng với cách dạy này chất lượng sẽ được nâng lên nhiều và học sinh sẽ yêu thích môn học này hơn và từng bước giúp các em sớm trở thành các nhà khoa học trong tương lai.Tôi tin tưởng răng một ngày không xa nếu có dịp bạn trở lại thăm ngôi trường chúng tôi, một ngôi trường không những đẹp đẽ thân thiện với mọi người mà ở đó còn có đội ngũ quản lý sáng tạo, giàu kinh nghiệm. Giáo viên năng nổ nhiệt tình, học sinh chăm ngoan học giỏi. Ngôi trường là điểm sáng về chất lượng của nghành giáo dục huyện nhà.

                                                                                                                                          

                                                                                          Tiền Phong, 14/11/2018

                                                                                        Người viết: Lê Thị Quang

Bài viết liên quan